Anabilim Dalı Hakkında

AMAÇ

Farmakognozi Anabilim Dalı doğal kaynaklardan ilaç hammaddelerini inceleyen bir anabilim dalıdır. Doğal kaynaklardan ilaç hammaddelerinin elde edilmesi, bitki kimyası araştırma ve analiz teknikleri, tıbbi bitkilerin folklorik kullanımı, fitoterapi ve diğer tamamlayıcı tedavilerde kullanılan bitkisel kaynaklar gibi konularda bilgi sağlamakla ve araştırmalar yapmakla yükümlüdür. Anabilim dalının ana eğitim felsefesi laboratuvar uygulamaları ile desteklenen, en son bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile uyumlu bir mesleki eğitim sağlamaktır. Eczacılık Lisans eğitimi içinde Meslek Bilimleri Bölümü altında yer almakta aynı zamanda Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde lisans üstü programlarda minimum 2 ve 4 yıllık eğitim dönemlerinden sonra Yüksek Lisans (M.Sc.) ve Doktora (Ph.D.) derecelerine erişmeye olanak tanımaktadır. Lisans üstü eğitimleri sırasında öğrenciler bilimsel ilkeler çerçevesinde kuramsal ve deneysel çalışmalar yapmak zorundadır.

 

AÇILAN PROGRAMLAR

Farmakognozi Anabilim Dalı, Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'ndeki lisans öğrencilerinin zorunlu ve seçmeli derslerini yürütür. Sağlık Bilimleri Enstitüsü'ndeki Yüksek Lisans (M.Sc.) ve Doktora (Ph.D) Programları için her dönem başında verilen kayıt ilanlarına göre belirtilen koşulları sağladıktan sonra Yüksek Lisans ve Doktora programlarına öğrenci olarak kabul edilirler.

http://www.anadolu.edu.tr/tr/lisansustu-egitim-ogretim-ve-sinav-yonetmeligi

 

Tezli Yüksek Lisans Programı : Öğrenciler zorunlu ve seçmeli dersleri almak ve yaptığı araştırmaya bağlı olarak tezini sunmakla yükümlüdür. Öğrenciler tezlerini enstitüye sunduktan sonra üç kişilik jüri önünde çalışmalarını sözlü olarak savunmak durumundadır. Derslerini başarı ile tamamlayan öğrenciler üç kişilik jüri önünde tez savunmalarını başarı ile yapmak durumundadır. Öğrencinin Yüksek Lisans derecesini alabilmesi için azami süre 3 yıldır.

Tezsiz Yüksek Lisans Programı : Tezsiz yüksek lisans derecesi için öğrenciler ders almak ve dönem projesi hazırlamakla yükümlüdür. Dönem projelerini başarı ile tamamlayan öğrenciler üç kişilik jüri önünde yeterlik sınavına girmek durumundadır. Öğrencinin Tezsiz Yüksek Lisans derecesini alabilmesi için azami süre 3 yıldır.   

Fitoterapi Tezsiz II. Öğretim Yüksek Lisans Programı : Tezsiz yüksek lisans derecesi için öğrenciler ders almak ve dönem projesi hazırlamakla yükümlüdür. Dönem projelerini başarı ile tamamlayan öğrenciler üç kişilik jüri önünde yeterlik sınavına girmek durumundadır. Öğrencinin Tezsiz Yüksek Lisans derecesini alabilmesi için azami süre 3 yıldır.

Doktora : Doktora programı ders alımı ve araştırmayı gerektirmektedir. Derslerin bitiminde öğrenci yeterlilik sınavına girmekle yükümlüdür. Öğrenci bu sınavı geçtiği takdirde danışmanının önerileri doğrultusunda orijinal bir araştırma konusu bularak çalışmaya başlar ve tezini hazırlar. Öğrenciler tezlerini enstitüye sunduktan sonra beş kişilik jüri önünde çalışmalarını sözlü olarak savunmak durumundadır. 

 

ARAŞTIRMA FAALİYETLERİ

Farmakognozi Anabilim Dalı, Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin uluslararası düzeyde araştıma ve yayın yapabilme bilgi birikimi ve olanaklarına sahip akademik bir birimdir. Farmakognozi Anabilim Dalı araştırma laboratuvarında güncel bilimsel faaliyetler için gerekli olan modern araştırma cihaz ve araçları bulunmaktadır. 1982 yılından bu güne anabilim dalı çok sayıda uluslararası ve ulusal dergilerde yayın, ulusal ve uluslararası kongrelerde bildiri sunumu (sözlü ve poster) yapmıştır.

Farmakognozi anabilim Dalı araştırma ilgi alanı aşağıdaki konuları kapsamaktadır:

  • Doğal etken bileşikler (Uçucu Yağlar, alkaloitler, fenolik bileşikler vb)
  • Doğal maddelerin kromatografik ve spektroskopik analizleri
  • Doğal maddelerin izolasyon teknikleri
  • Doğal maddelerin ve bitkisel ürünlerin kalite kontrolü
  • Doğal maddelerin biyolojik aktiviteleri (antimikrobiyal, antioksidan, enzimatik vb.)
  • Doğal maddelerin mikrobiyal biyotransformasyonu
  • Tamamlayıcı tedavilerde doğal ürünler (Fitoterapi, Aromaterapi, Homeopati)

 

ULUSLARARASI İŞBİRLİKLERİ

Farmakognozi Anabilim Dalı çeşitli üniversite ve araştırma kurumlarıyla işbirliği içindedir. Bu kurumlar;

  • Londra Üniversitesi, İngiltere
  • Helsinki Üniversitesi, Finlandiya
  • Mississippi Üniversitesi, ABD
  • Alberta Üniversitesi, Kanada
  • Özbekistan Bilimler Akademisi Bitkisel Maddeler Kimyası Enstitüsü, Özbekistan
  • Regensburg Üniversitesi, Almanya
  • H.E.J. Karaçi Üniversitesi, Kimya Araştırma Enstitüsü, Pakistan
  • Tokoshima Buniri Üniversitesi, Japonya
  • Marburg Üniversitesi, Almanya
  • Federal Minas Gerais Üniversitesi, Brezilya

 

SUNULAN OLANAKLAR

Farmakognozi Eğitim Laboratuvarı : İlaç hammaddelerinin tanınması, organoleptik ve makroskopik özelliklerin tanınması, Nişasta, zamk, yaprak, çiçek, tohum, kök ve kabukların mikroskopik ve makroskopik incelenmesi. Ekstraksiyon yöntemleri ve çözücü seçimi. Kromatografi: İnce tabaka kromatografisi (İTK) prensipleri, İTK ile atropin ve papaverin ayrıştırılması. Bitkisel drogların kimyasal analizleri: Müsilaj, karbohidrat, siyanojenik glikozit, kardiyotonik glikozit, flavonoit, antrasen glikozitleri, saponin, tanenler, kateşik tanen, alkaloit, ksantin türevleri, tropan alkaloitleri. Farmakope analizleri: Volumetrik uçucu yağ miktar tayini, su miktar tayinleri, uçucu yağlar üzerinde analitik çalışmalar (refraktometri, polarimetri, refraktif indeks, yoğunluk tayinleri), uçucu yağ bileşenlerinin GC ve GC/MS ile tayini, kül miktar tayini, yabancı madde tayini, İTK ile uçucu yağ bileşimlerinin kontrolü, sabit yağ miktar tayini, iyot ve peroksit değer ölçümleri, asitlik tayini, sabunlaşma, esterleşme. Sitrik asit eldesi, pektin eldesi, nişasta eldesi laksatif tabletlerin incelenmesi, essin tayini ve ekstraksiyonu, esrar teşhisi.

Farmakognozi Araştırma Laboratuvarı : Laboratuvarda mevcut ekipman ve cihazlar:

  • UV lamba
  • pH metre
  • Distilasyon apereyleri ve mikrodistilasyon
  • Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (YBSK) sistemleri ve LC/MSMS sistemi
  • Gaz Kromatografisi ve GC/MS sistemleri
  • Orbital Çalkalayıcı
  • Steril Kabin
  • Otoklav
  • CAMAG kromatografi uygulama ve develope sistemi
  •  -85oC derin dondurucu
  •  Çalkalamalı su banyosu
  • Ultrasonik su banyosu
  • Manyetik karıştırıcılar
  • Rotavaporlar
  • Etüv ve teraziler

 

ÖDÜLLER

Farmakognozi Anabilim Dalı mensuplarınca kazanılan ödüllerden bazıları aşağıdaki listededir:

  • Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim Ödülü (2005) (Sağlık Bilimleri)
  • Altın Havan İlaç ve Eczacılık Sektörü Başarı Ödülü (2010)
  • Uluslararası Uçucu Yağlar ve Aroma Ticareti Federasyonu’nca üstün Hizmet Madalyası
  • Rusya Bilimsel Kooperatifi tarafından En İyi Bilim Adamı Gümüş Madalyası
  • Mustafa Nevzat En İyi Doktora Tezi Ödülü
  • Çeşitli uluslararası kongrelerde En İyi Poster Sunum ödülleri (8 defa)
  • Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Ödülü (2009 ve 2012)
  • Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Teşvik Ödülü (2009)